Γιάννης Μόραλης

Ζωγράφος

Γεννήθηκε στην Άρτα το 1916 και πέθανε στην Αθήνα το 2009.

Σπούδασε στην ΑΣΚΤ της Αθήνας με δασκάλους τον Ο. Αργυρό, τον Κ. Παρθένη και τον χαράκτη Γ. Κεφαλληνό. Το 1936 με υποτροφία της Ακαδημίας Αθηνών πήγε στη Ρώμη για μεταπτυχιακές σπουδές. Παρέμεινε στη Ρώμη για λίγους μήνες και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο Παρίσι. Εκεί σπούδασε στην EcoledesBeaux-Artsμε καθηγητή στην ζωγραφική τον  C.F.P. Guerin και τοιχογραφία κοντά στον  P.H. Ducos και παράλληλα διδάχθηκε ψηφοθετική στην  EcoledesArtsetMetiers με καθηγητή τον H.M. Magne. Το 1939 με την έκρηξη του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου εγκατέλειψε τις σπουδές του και επέστρεψε στην Ελλάδα για να στρατευθεί.

Το 1947 καταλαμβάνει την έδρα της προπαρασκευαστικής τάξης στην ΑΣΚΤ και το 1957 εξελέγη τακτικός καθηγητής στην έδρα της ζωγραφικής στην ΑΣΚΤ στην οποία παρέμεινε για τριάντα έξι χρόνια μέχρι το 1983 που αποχώρησε. Το 1965 του απονεμήθηκε το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικα και το 1979 το Αριστείο των Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών.

Βαθύς γνώστης του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και λάτρης του γυναικείου σώματος από τη δεκαετία του ΄50  δημιουργεί τα περίφημα επιτύμβια στα οποία συνδυάζει τον ερωτισμό με την λιτότητα που χαρακτηρίζουν τα αρχαία επιτύμβια. Παράλληλα δημιουργεί σειρά έργων που αφορούν το γυναικείο σώμα που λατρεύει και την αιώνια ανθρώπινη σχέση άνδρα-γυναίκας.

Από το 1960 και μετά το γεωμετρικό σχήμα γίνεται το κατεξοχήν εκφραστικό του μέσο για την απόδοση της μορφής, η οποία με τη βαθμιαία αφαίρεση της υλικής της υπόστασης του πρόσκαιρου, του επίγειου, υψώνεται πλέον σε ιδεόγραμμα, σε σύμβολο.

Πολύπλευρη προσωπικότητα φιλοτέχνησε σκηνικά και κοστούμια για το θέατρο, προμετωπίδες για βιβλία, δίσκους και γιγαντιαίες συνθέσεις που κοσμούν διάφορα κτίρια.

Πραγματοποίησε πολλές ατομικές εκθέσεις και συμμετείχε  σε άπειρες ομαδικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.   

Έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη, στη Πιν. Δήμου Αθηναίων, Πιν. Κατσίγρα στη Λάρισα, Πιν. Αβέρωφ στο Μέτσοβο, Εθνική Τράπεζα κ.α.

Η Μεγάλη Πυραμίδα, η πυραμίδα του Χουφού ήταν πραγματικά εντυπωσιακή. Τριγυρισμένη από αρκετές μικρότερες πυραμίδες, που ανήκαν στα μέλη της οικογένειας του Φαραώ, δέσποζε πάνω απ' αυτές όπως ακριβώς δέσποζε και ο κάτοχός της-ένας από τους πιο σκληρούς και στυγερούς μονάρχες που είχε ποτέ η Αίγυπτος, αν πιστέψουμε τις γραπτές μαρτυρίες-πάνω στο λαό της κοιλάδας του Νείλου.
Ο Αχμές κοίταξε τον Άμανθυ απελπισμένος. «Πώς θα μετρήσουμε το ύψος της ;» τον ρώτησε. Δεν υπάρχουν κατακόρυφες βαθμίδες για να τις μετρήσουμε και να τις προσθέσουμε όπως κάναμε στη πυραμίδα του Ντζοζέρ».
«Τις πλευρές της βάσης είναι εύκολο να τις μετρήσουμε», είπε ο Άμανθυς. «Αν ξέραμε το σεκέτ;»
Τα μάτια του Αχμές έλαμψαν με νέα ελπίδα. «Αν ξέραμε το σεκέτ θα διαιρούσαμε το μισό της βάσης με το σεκέτ και θα βρίσκαμε το ύψος», είπε. «Δεν υπάρχουν πουθενά αρχεία όπου να αναφέρεται το σεκέτ των πυραμίδων;» ρώτησε όλο προσδοκία ο Ιντέφ.
Αυτός γέλασε. «Μα αν σώζονταν τέτοια αρχεία, θα ανέφεραν και το ύψος της πυραμίδας».
«Σωστά», είπε απογοητευμένος ο Αχμές. «Και....δεν υπάρχουν;»
«Απ' ότι ξέρω όχι», απάντησε ο Ιντέφ. «Μην ξεχνάς ότι όλα αυτά έγιναν πριν χίλια χρόνια».
«Αν μετρούσαμε το ύψος της πλαϊνής πλευράς, το ύψος του πλαϊνού τριγώνου;» πρότεινε ο Άμανθυς.
«Πάλι θα είχαμε ένα τρίγωνο που θα ξέραμε τις δυο πλευρές του αλλά δεν θα μπορούσαμε να βρούμε την τρίτη», είπε απελπισμένος ο Αχμές. «Πάμε να φύγουμε. Φαίνεται πως ποτέ κανένας δεν θα μάθει το ύψος αυτής εδώ της πυραμίδας!»
«Πού ξέρεις;» είπε ο Άμανθυς. Έδειχνε όμως και αυτός απογοητευμένος.
«Βρε παιδιά», είπε γελώντας ο Ιντέφ. «Έχετε την ευκαιρία να γνωρίσετε τα πιο θαυμαστά δημιουργήματα του ανθρώπου και σας πειράζει που δεν μπορείτε να τα.... μετρήσετε;»
«Τίποτα δεν μπορώ να γνωρίσω αν δεν μπορώ να το μετρήσω», είπε άκεφα ο Αχμές. «Τέλος πάντων, πάμε»

Μιχαηλίδης, T. (2009). Αχμές, ο γιος του φεγγαριού. Αθήνα: Εκδόσεις Πόλις. σελ. 180-181

Και καταλαβαίνουμε τώρα γιατί είναι 55 οι αόρατες πόλεις. Γνωρίζουν ότι οι Πυθαγόρειοι αναπαριστούσαν τους αριθμούς με την τοποθέτηση στιγμάτων κατά μήκος γραμμών, έτσι ώστε να σχηματίζονται κανονικά σχήματα. Οι αριθμοί χωρίζονται σε ομάδες ανάλογα με το αν μπορούν να αναπαρασταθούν ως τρίγωνα, τετράγωνα ή άλλα σχήματα (Greek Mathematics, 1939, σελ 86-99). Ο αριθμός 55 εθεωρείτο ιδιαίτερα σημαντικός διότι μπορούσε να αναπαρασταθεί κατά τρεις τρόπους, ως ο δέκατος τρίγωνος αριθμός, ο πέμπτος επτάγωνος αριθμός ή ο πέμπτος πυραμιδοειδής αριθμός με τετράγωνη βάση, όπως φαίνεται στο διάγραμμα 3. Ο αριθμός 55 λοιπόν παραπέμπει ακριβώς στην ιδέα του μετασχηματισμού, διαμέσου της αντιστοιχίας του με πολλά σχήματα.

Πεπονής, Γ. (1997). Χωρογραφίες-Ο αρχιτεκτονικός σχηματισμός του νοήματος. Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια. σελ. 46